De nieuwe journalist is flex

Zij* werkt heldhaftig haar weg door staking na staking richting redactie, om daar een recensie van de nieuwe The Twilight Sad neer te pennen, mee te werken aan een visuele reportage over het Leuvense Kortfilmfestival, terwijl ze tussendoor wat nieuwtjes op de website publiceert over Black Friday en stijgende vinylverkopen (hoera!). Ahja, en ‘s middags had ze een focaccia met gedroogde tomaten, olijven en buffelmozzarella, laat haar Instagram weten (want digitaal narcisme is hot). Het takenpakket van een journalist breidt aanzienlijk uit onder invloed van mediaconvergentie. Maar zullen alle staaltjes journalistiek van journaliste X even hoogstaand zijn als haar lunch? Kwaliteit lijkt immers snel ingewisseld te worden voor flexibiliteit.

De problemen

We all knew this. We all knew that it would take more time than any of us want to dig ourselves out of this hole created by this economic crisis.”(Barack Obama)

Mag ik het nog één keer met u over de economische crisis hebben (echt de laatste keer, ik zweer)? Ook het medialandschap lijkt immers apocalypsgewijs te verzakken in een diepe kuil. Fuseren, fuseren, wie niet kan die moet saneren**; en de journalist is de eerste om deze veranderingen op te vangen, want “flexibel zijn” was toch wel het criterium bij uitstek dat in zijn sollicitatie aan bod kwam. Een printwerknemer bijvoorbeeld verlaat bij gelegenheid zijn vaste stek voor een surfsessie bij de onlineredactie (en hij trekt het liefst ook nog een fotootje van het concert dat hij recenseerde). Een verbreding van de horizon, maar was het maar zo idyllisch. Journalisten specialiseren immers om kwaliteit voor hun lezers te garanderen en zo een onderscheid te behouden tussen professionele journalistiek en burgerjournalistiek.

Een vluchtige introductie aan het medium is dus niet genoeg; leren kost tijd en geld. En laat dat net nu twee pijnpunten zijn van het huidige bedrijfsleven. Het overbruggen van print, online, radio en televisie wordt bovendien nog bemoeilijkt door het specifieke karakter van elke specialisatie. “Ja, allemaal media”, maar elk met andere procedures, dagindelingen en taken. Voor de durvers onder de journalisten is deze verbreding uiteraard een must, maar vooral de oude rotten in het vak vergt het kruipen uit de kuil een steviger laddertje. Een camera kunnen bedienen is immers niet voor iedereen een basisvaardigheid.

De journalisten

De journalisten denken er bovendien het hunne van. Uit een onderzoek van Vincent F. Filak bleek dat culturele vooroordelen over de verschillende afdelingen binnen het medialandschap een overbrugging afdoen als een tijdelijk ezelsbruggetje. Er heerst immers een hardnekkige intergroup bias; journalisten zijn positiever over hun eigen medium dan dat van een andere en zijn ook minder geneigd om de voordelen die een ander medium biedt ook effectief te erkennen. Verder houden journalisten niet direct van plannen die een directe impact hebben op hun geliefkoosde werkomgeving (waaronder mediaconvergentie). Verzamel uw hooivorken en fakkels; de gatekeepers van onze samenleving zijn tóch conservatief.

Van Noort echter onderzocht de opinie van journalisten van The Guardian en The Mail over mediaconvergentie en kwam daarmee bij een contrasterende conclusie uit. Alle respondenten vertoonden immers een positieve houding ten opzichte van het fenomeen. Opnieuw speelt de economische crisis hierbij een belangrijke rol; ze zien mediaconvergentie als een noodzaak om de nieuwsindustrie te redden. Toch werd ook gewezen op het potentieel dat het fenomeen in zich draagt, niet alleen voor hun eigen bedrijf, maar ook voor minder ontwikkelde landen waarin redacties vaak onderbemand zijn.

Achilles haalt de schildpad in

Convergerende media en flexibele, veelzijdige werknemers lijken dus een noodzakelijke, haast onvermijdelijke ontwikkeling te zijn voor het redden van de journalistieke sector. Maar een samenloop wordt al snel een compleet zootje ongeregeld. Daarom wordt saneren repeteren; uit het onderzoek van Van Noort bleek eveneens dat veel journalisten bereid zijn om ook effectief iets op te steken over andere media. Opleidingen mogen dan wel geen kosteloze maatregelen zijn, de journalistieke vruchten ervan zullen wel eens zeer rijk in smaak kunnen zijn. Dat begint beter te vroeg dan te laat, misschien zelfs al in de academische loopbaan van journalisten in spe. Uit een ander onderzoek van Vincent F. Filak en andere (hij is echt wel de specialist ter zake) blijkt immers dat Amerikaanse studenten Communicatiewetenschappen wantrouwig staan ten opzichte van andere specialisaties dan die van henzelf, een beetje zoals de professionele journalisten die reeds vermeld werden. Als een meer gevarieerd takenpakket effectief de toekomst is, dan dient een open houding over crossmediale journalistiek ook reeds in de opleiding aan hogeschool of universiteit benadrukt te worden, wil dit experiment in tijden van crisis slagen.

Flexibiliteit en kwaliteit sluiten elkaar in een geconvergeerd medialandschap dus niet noodzakelijk uit. Maar Investeren, investeren, om een open houding tegenover de onvermijdelijke toekomst van mediaconvergentie te garanderen; gehoord Torfsje?

* because feminism

** Iedere gelijkenis met dit meesterwerk berust op toeval

Bronnen

Filak, V. F. (2004). Cultural Convergence: Intergroup Bias Among Journalists and its Impact on Convergence. 12(4), 216-232.

Filak, V. F. , Hubbard, G. T. & Crawford E. C. (2011). Social Identity and Convergence: News Faculty and Student Perspectives on Web, Print and Broadcast Skills. 5(1), 20-40.

Van Noot, E. E. (2007). Newsroom Convergence: at The Mail & The Guardian: a Qualitative Case Study. Rhodes University, Grahamstown.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s