Over e-xclusie en e-inclusie

“And the nerd is…”LINC vzw organiseert sinds 2012 de E-awards, de Oscars voor e-inclusie. Via deze prijsuitreiking wil de organisatie tegelijk aandacht vragen voor de groeiende digitale kloof in België en individuen die dit probleem trachten te overbruggen. Vullen deze initiatieven de gapende leegte met een stimulerende surfgolf of droogt het ravijn druppelsgewijs uit? De Vlaamse regering staart vanop een voetstuk de diepte in. Schreeuw schreeuw…

De klanken van het geroep

Digitale kloven zijn niet enkel te vinden in het uitgestrekte Andes-gebergte, de vlaktes van een Ethiopisch landschap of in Ghanese steden. Ook de Vlaamse huiskamers zijn gescheiden door een dreigende discrepantie. Volgens een studie van de FOD Economie in 2012 zijn vooral huishoudens zonder kinderen minder sterk digitaal voorzien; een kleine 20% van hen heeft geen computer ter beschikking. Voor gezinnen mét kinderen daalt dit aantal tot 5,2%. De situatie in Vlaanderen is dus minder uitgesproken dan in ontwikkelingslanden, maar valt eveneens niet te negeren; e-inclusie is dus geen onnodig na te streven doel.

Huishoudens zonder kin­deren Huishou­dens met kinderen
Eén of meerdere com­puters in het huishouden 80,3 % 74,8 %
Exact één computer in het huishouden 40,6 % 41,8 %
Meer dan één compu­ter in het huishouden 39,7 % 33,0 %
Geen computer in het huishouden 19,7 % 25,1 %

Ook bij kinderloze huishoudens is een internetverbinding geen vanzelfsprekendheid. Volgens FOD Economie zien we dit vooral bij alleenstaande volwassenen, waarvan slechts 58% effectieve toegang tot het internet heeft. Huishoudens met kinderen scoren dan weer enorm hoog (92%). Conclusie: een totaal van 21% van de Vlaamse huishoudens heeft geen internet. (huishoudens, HUISHOUDENS, niet individuen ja) Afgezien van het feit dat internetkatten en filmpjes van reddende schildpadden (he will survive) op die manier aan heel wat Vlamingen voorbijgaan, geraken niet-internetters ook steeds meer geïsoleerd in een samenleving die steunt op meer dan één digitale pilaar. Je financiële rompslomp regel je voortaan via e-banking en een electronische belastingsaangifte. Afspraken met de dokter maak je via een gespecialiseerde interface op het internet. En je tickets voor dat concert bestel je ook best via de website, want om 10u02 zijn de beste plaatsjes al bezet. De economische sector, de gezondheidssector, hell zelfs de culturele sector raakt steeds meer afgescheiden van Vlamingen zonder internet.

Zoveel voordelen vervat in één connectie maakt van het internet een natte droom voor iedere homo digitalis (ons tegenwoordige lot). Volgens die redenering moet die ruime 20% van huishoudens zonder internet wel verklaard zijn door een beperking in financiële middelen. Binnen hetzelfde onderzoek van de FOD Economie werden niet-internetters echter bevraagd voor de reden achter hun ontbrekende internetverbinding, en daaruit bleek dat de hoge kosten pas op de tweede (voor het materiaal) en vierde plaats (voor de verbindingskosten) kwamen. De belangrijkste reden om de aankoop uit te stellen bleek een twijfel over het nut ervan; maar liefst 43% geeft aan de voordelen van het internet niet te zien. Andere redenen zijn een gebrek aan vaardigheden (28%) en gevaren voor privacy (6%).

Echoes opvangen door e-inclusie

Een toegangsticket tot het digitale universum volstaat dus niet als wondermiddel tegen isolatie binnen onze e-samenleving. Daardoor krijgt de Vlaamse digitale kloof meer en meer het karakter van een fundamenteel probleem. E-inclusie moet zich niet enkel focussen op het beschikbaar maken van de nodige apparatuur, maar even goed investeren in een gedegen ICT-opleiding, informatie omtrent mogelijke gevaren en bovenal een aantonen van de nuttigheden die het internet met zich meebrengt. Enkele initiatieven geven alvast het goede e-inclusie-voorbeeld.

Online Buurten bijvoorbeeld, is een project opgestart door OCMW Brugge en Oostende in samenwerking met ondermeer de West-Vlaamse hogescholen. Centraal binnen dit project staat het communicatie- en dienstenplatform specifiek voor (alleenstaande) senioren. Online Buurten focust echter niet enkel op het voorzien van deze digitale omgeving, maar ook ttraining met de digitale apparatuur aan te bieden. Hiervoor wordt gerekend op vrijwilligers en studenten. Door specifiek te focussen op seniorenproblematiek rond gezondheid (eHealth), zelfredzaamheid en in contact komen met lotgenoten om eenzaamheid tegen te gaan.

Vlaanderen roept

En wat met de Vlaamse regering? Beseft deze het belang van e-inclusie initiatieven? Zowel op Europees en national niveau geeft men aan de digitale kloof te willen overbruggen om e-uitsluiting te voorkomen. De Digitale Agenda voor Europa formuleert alvast “digitale geletterdheid” en “het uitbouwen van digitale vaardigheden voor alle burgers” als één van de kernpunten. Ook de federale regering stelde actieplan op voor digitale integratie tegen 2020. Lokale initiatieven zoals Online Buurten hebben dit alvast goed begrepen. Toch vraagt Ilse Mariën in een Memorandum voor een Mediawijze en E-inclusieve Samenleving voor een hernieuwde aandacht voor digitale uitsluiting. Individuele initiatieven mogen in veel gevallen dan wel succesvol blijken, de Vlaamse regering hoort eveneens haar aandeel binnen deze projecten meer te benadrukken, vooral dan met betrekking tot:

  • E-inclusie afstemmen op verscheidenheid in subgroepen
  • Richtlijnen voor computerruimtes om kwaliteitsvolle inclusie te leveren
  • Geschoold personeel met het oog op functies als e-banking en e-government
  • Inclusie van individuen met fysieke en mentale beperkingen

Lokaal en regionaal dient dus als het ware de handen in elkaar te slaan om een e-vriendelijke samenleving tot stand te brengen. Individuele projecten zijn succesvol, maar ontbreken nog duiding en coördinatie, die de Vlaamse regering kan bieden.

Zin in solidariteit? Onderteken het Memorandum voor een Mediawijze en E-inclusieve Samenleving. I did.

Bronnen

Cijfers internetgebruik volgens FOD Economie

http://economie.fgov.be/nl/binaries/0275-13-01-barometer_2013_tcm325-226083.pdf

Memorandum

http://e-inclusie.be/MemorandumE-inclusieplatform2014.pdf

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s